اعتراضات زمانی ریشه اقتصادی دارد Ú©Ù‡ Ù…Ø³ØªØ¶Ø¹ÙØ§Ù† جامعه، لیدرهای آن باشند Ùˆ این Ù…Ø³ØªØ¶Ø¹ÙØ§Ù†ØŒ نیک می‌دانند Ú©Ù‡ کدام جریان است Ú©Ù‡ نانش در بریدن نان آن‌هاست.
خبرگزاری تسنیم، در تاریخ ۱۵ مهرماه، بیانیه‌ای ناظر به اعتراضات Ù‡ÙØªÙ‡â€ŒÙ‡Ø§ÛŒ اخیر از جانب ۵ اقتصاددان موسوم به اقتصاددانان مشهور ارائه شده Ú©Ù‡ نکاتی را ناظر به آن به Ø§Ø³ØªØØ¶Ø§Ø± می‌رسانم.
۱- در ابتدای بیانیه، از Ù¾ÛŒØ´Ø±ÙØªâ€ŒÙ‡Ø§ÛŒ جامعه اسلامی ایران سخن Ú¯ÙØªÙ‡ شده. در این بیانیه از Ù¾ÛŒØ´Ø±ÙØªâ€ŒÙ‡Ø§ÛŒÛŒ Ú©Ù‡ در زمانه ØØ§Ú©Ù…یت جمهوری اسلامی رقم زده شده است، از Ø§ÙØ²Ø§ÛŒØ´ جدی ØØ¶ÙˆØ± زنان در اجتماع Ùˆ توسعه توانمندی‌های جامعه زنان Ùˆ ۴۰ برابر شدن دانشجویان دختر در کشور، از Ø§ÙØ²Ø§ÛŒØ´ جهشی Ø³Ø·Ø Ø³ÙˆØ§Ø¯ مردم، از Ø§ÙØ²Ø§ÛŒØ´ دسترسی مردم به جریان اطلاعات Ùˆ از توسعه شهرنشینی (Ú©Ù‡ بخش عمده‌ای از آن به‌واسطه تبدیل روستاها به شهر بوده است) سخن Ú¯ÙØªÙ‡ شده است. همچنین از توسعه جریان اطلاعات در دهه‌های اخیر یاد شده است. جریان اطلاعاتی Ú©Ù‡ در نگاه آنها، به توسعه Ø³Ø·Ø Ø¢Ú¯Ø§Ù‡ÛŒ عمومی در ایران منجر شده است؛ Ùˆ از این Ù¾ÛŒØ´Ø±ÙØªâ€ŒÙ‡Ø§ نتیجه Ú¯Ø±ÙØªÙ‡ شده:
«ØÚ©Ù…رانی بر Ú©Ùلیت جامعه ایرانی با مشخصه‌های مختصری Ú©Ù‡ از نظر برخورداری قابل‌توجه از Ø³Ø·Ø ØªØØµÛŒÙ„ات بیشتر، شهرنشینی بیشتر Ùˆ بهره‌مندی Ø´Ú¯ÙØªâ€ŒØ¢ÙˆØ± از اطلاعات به دلیل وجود ÙØ¶Ø§ÛŒ مجازی بیان شد، مستلزم رعایت قواعدی است Ú©Ù‡ ذیل یک عنوان کلی٠«مراعات بیشتر» Ùˆ Â«Ø§ØØªØ±Ø§Ù… ÙØ²ÙˆÙ†â€ŒØªØ±Â» به خواسته‌ها Ùˆ تمایلات آنها قرار می‌گیرد… ادبیات گسترده علمی موجود نشان می‌دهد با Ø§ÙØ²Ø§ÛŒØ´ Ø³Ø·Ø ØªØØµÛŒÙ„ات، توسعه شهرنشینی، دسترسی بیشتر به اطلاعات Ùˆ ÙØ±Ø§Ù‡Ù… شدن بیشتر زیرساخت‌ها Ùˆ به‌طور ویژه، با Ø§ÙØ²Ø§ÛŒØ´ مشخصه‌های یادشده برای زنان، تقاضا برای Ø±ÙØ§Ù‡ ÙØ²ÙˆÙ†â€ŒØªØ±ØŒ مشارکت موثرتر سیاسی Ùˆ Ø´ÙØ§Ùیت مالی Ùˆ سیاسی Ùˆ در یک کلمه، Ú©ÛŒÙیت بهتر ØÚ©Ù…رانی، Ø§ÙØ²Ø§ÛŒØ´ پیدا می‌کند. تØÙˆÙ„ات یادشده درمورد جامعه ایرانی همان‌طور Ú©Ù‡ در ارقام مختصر یادشده مشاهده شد، در غالب موارد، چشم‌گیر بوده Ú©Ù‡ به نظر می‌رسد متناسب با آن، چنین تقاضای بالایی را از Ú©ÛŒÙیت ØÚ©Ù…رانی در جامعه ایران Ø´Ú©Ù„ داده است.»
این Ø§Ø¹ØªØ±Ø§ÙØ§Øª بر Ù¾ÛŒØ´Ø±ÙØª اجتماعی Ùˆ سیاسی ایران از سوی این مشاهیر، خود Ø§ØªÙØ§Ù‚ÛŒ نادر است Ùˆ جای تشکر دارد Ú©Ù‡ در برهه‌ای از انقلاب، به هر علتی این موارد را برشمرده‌اند تا در تاریخ بماند. تØÙˆÙ„ات در عرصه Ù¾ÛŒØ´Ø±ÙØª اقتصادی Ùˆ اجتماعی Ùˆ توسعه ØØ¶ÙˆØ± زنان در اجتماع را خود انقلاب اسلامی رقم زده است Ùˆ مطلوب انقلاب است. آگاهی اجتماعی Ùˆ سیاسی مردم ایران، خود گویای این ماجراست Ùˆ به‌طور ضمنی در بیانیه نیز به آن اشاره شده است. این در ØØ§Ù„ÛŒ است Ú©Ù‡ در مطالعه‌ای Ú©Ù‡ در پایگاه استتیستا منتشر شده است، پرسش‌شوندگان اروپایی، این پرسش را Ú©Ù‡ «آیا در ۳۰ سال اخیر، مردم کشور شما آگاهی‌های سیاسی Ùˆ اجتماعی بیشتری پیدا کرده‌اند یا آگاهی آنها کمتر شده است؟» این‌گونه پاسخ داده‌اند:
گویا اروپایی‌ها، جریان‌های پس از انقلاب ‌ICT Ùˆ توسعه ÙØ¶Ø§ÛŒ مجازی Ú©Ù‡ در بیانیه این اساتید از آن به «نعمت بی‌بدیل ÙØ¶Ø§ÛŒ مجازی» تعبیر شده، را چندان هم Ø§ÙØ²Ø§ÛŒØ´â€ŒØ¯Ù‡Ù†Ø¯Ù‡ Ø³Ø·Ø Ø§Ú¯Ø§Ù‡ÛŒâ€ŒÙ‡Ø§ÛŒ سیاسی Ùˆ اجتماعی خود نمی‌دانند Ùˆ معتقدند ØÚ©Ù…رانی ÙØ¶Ø§ÛŒ مجازی در اروپا Ùˆ آمریکا، چه‌بسا کاهنده Ø³Ø·Ø Ø¢Ú¯Ø§Ù‡ÛŒâ€ŒÙ‡Ø§ بوده است.
هرچند نگارنده باور دارد Ú©Ù‡ توسعه جریان اطلاعات ØªØØª قانون‌مندی‌های جمهوری اسلامی، در ایران توانسته‌است جریان آگاهی‌ها را توسعه دهد. توسعه این جریان در Ø³Ø·Ø Ø¯Ù†ÛŒØ§ نیز نه‌تنها تهدیدی برای ایران انقلابی نبوده Ú©Ù‡ در همراه ساختن جهان به استضعا٠کشیده توسط اقتصاد سرمایه‌داری استعمارگر با جامعه انقلابی ایران Ù†Ù‚Ø´â€ŒØ¢ÙØ±ÛŒÙ† بوده است. بروز انقلاب اسلامی ایران، مردم جهان را نسبت به ذات اقتصاد سرمایه‌داری آگاه‌تر کرده Ùˆ جنبش‌های متعددی را ØØªÛŒ در قلب اروپا علیه استعمارگران جهانی به‌راه انداخته است.
انقلاب اسلامی Ù…Ø¯Ø§ÙØ¹ جریان اطلاعات است، به شرط آزادی؛ نه آنکه در زمانه شهادت ØØ§Ø¬â€ŒÙ‚اسم، عموم ØØ³Ø§Ø¨â€ŒÙ‡Ø§ÛŒ Ù…Ø¯Ø§ÙØ¹ انقلاب بسته شود Ùˆ لیبرال‌ها هیچ اعتراضی به ØªØØ¯ÛŒØ¯ جریان اطلاعات نداشته باشند Ùˆ در زمانه‌ای Ú©Ù‡ یک Ù¾Ù„ØªÙØ±Ù… اجتماعی به‌واسطه ØÚ©Ù…رانی سیاسی آن Ù¾Ù„ØªÙØ±Ù… از انقلابی‌ها خالی شود Ùˆ با اغتشاش‌گران همراه شود Ùˆ آنها را پربسامد کند Ùˆ طلب آزادی جریان اطلاعات کنند. به‌راستی این بزرگان مشهور، در زمانه‌ شهادت ØØ§Ø¬â€ŒÙ‚اسم، آگاهی مردم برای ØØ¶ÙˆØ± در خیابان را آگاهی نمی‌دانستند؟ آیا آنها تنها جریان‌های اجتماعی‌ای را آگاهانه می‌دانند Ú©Ù‡ علیه جمهوری اسلامی یا علیه سیاست‌های آن باشد؟ Ùˆ تنها در این شرایط است Ú©Ù‡ ÙˆÚ©ÛŒÙ„â€ŒÙ…Ø¯Ø§ÙØ¹ جریان آزاد اطلاعات می‌شوند؟ آیا جمعیت ده‌ها میلیونی زنان Ùˆ دخترانی Ú©Ù‡ در تشییع ØØ§Ø¬ قاسم سوگواره‌ای جهانی را به راه‌انداختند یا جمعیت میلیونی دخترانی Ú©Ù‡ به ÙØ±Ù…انده خود سلام ÙØ±Ø³ØªØ§Ø¯Ù†Ø¯ را زنان Ùˆ دختران آگاه نمی‌دانند؟
انقلاب اسلامی ایران به‌عنوان یک ایدئولوژی پرقدرت، Ú©Ù‡ قدرتمندتر از ایدئولوژی لیبرالیسم است، آمادگی تمام Ùˆ کمال، برای ØÙظ جریان واقعا آزاد اطلاعات را دارد Ùˆ نیک می‌داند Ú©Ù‡ سرمایه‌داری جهانی هرگز طالب چنین جریان آزادی نیست؛ Ùˆ Ù¾Ø±ÙˆØ§Ø¶Ø Ø§Ø³Øª Ú©Ù‡ در آزادی جریان اطلاعات، ایدئولوژی انقلابی اسلام بر جهان سیطره می‌یابد Ùˆ ترس از همین قدرت الهیاتی، اسم رمز ØªØØ¯ÛŒØ¯ جریان اطلاعات از سوی ØÚ©Ù…رانی مجازی دنیاست.
به همین دلیل است Ú©Ù‡ توئیتر، اینستاگرام، Ùیس‌بوک Ùˆ سایر شبکه‌های مجازی، Ø¨Ù‡â€ŒØ±Ø§ØØªÛŒ ایرانی‌های انقلابی را Ù…ØØ¯ÙˆØ¯ می‌کنند اما دربرابر ØØ³Ø§Ø¨â€ŒÙ‡Ø§ÛŒ ترویج اباØÙ‡ Ùˆ اغتشاش، نه‌تنها سکوت می‌کنند Ú©Ù‡ آنها را تقویت نیز می‌کنند. این Ù¾Ù„ØªÙØ±Ù…‌ها طبعا از ØÚ©Ù…رانی اطلاعاتی اروپا Ùˆ آمریکا تبعیت می‌کنند. همان ØÚ©Ù…رانی Ú©Ù‡ خود اروپایی‌ها، آن را کاهنده جریان آگاهی‌ها می‌دانند.
آیا ØÚ©Ù…رانی اطلاعاتی Ùˆ قواعد جریان اطلاعات در میان مردم، در اروپا Ùˆ آمریکا، آزادانه‌تر از ایران است؟ چرا همین قواعدی Ú©Ù‡ در نگاه غرب‌گراهای ایرانی، آزادانه دانسته می‌شود، Ø¨Ù‡â€ŒØ±Ø§ØØªÛŒ ØØ³Ø§Ø¨ چندصدمیلیون Ù†ÙØ±Ù‡ رئیس‌جمهور آمریکا را تعلیق می‌کند Ùˆ باز هم آزادانه است؟ اما اگر ØÚ©Ù…رانی جمهوری اسلامی، از انتشار گوشه‌ای از Ø±ÙØªØ§Ø±Ù‡Ø§ÛŒ اباØÙ‡â€ŒÚ¯Ø±Ø§Ù†Ù‡ Ùˆ اغتشاش‌طلبانه جلوگیری کند، می‌شود غیرآزادانه Ùˆ می‌شود خلا٠ØÚ©Ù…رانی قاعده‌مند متناسب با زمانه؟
۲- گویا این مشاهیر مردم را هم نژادپرستانه Ùˆ طبقاتی ØªÙØ³ÛŒØ± می‌کنند. آیا مردم در نگاه این بزرگان لیبرالیسم در ایران، Ùقط همان‌ مردمی هستند Ú©Ù‡ این چند روز به ماجرایی ÙØ±Ù‡Ù†Ú¯ÛŒ اعتراض داشتند؟ یا از این Ù…ØØ¯ÙˆØ¯ØªØ±ØŒ ØµØ±ÙØ§ همان‌ اندکی هستند Ú©Ù‡ با چند جریان اغتشاش‌گر همراه شدند؟ یا اینکه چند میلیون زائر اربعینی Ùˆ ده‌ها میلیون عزادار ØØ³ÛŒÙ†ÛŒ را Ú©Ù‡ در Ø§ØªÙØ§Ù‚ ÙØ±Ù‡Ù†Ú¯ÛŒ دیگری ØØ¶ÙˆØ± جهانی داشتند را هم مردم می‌دانند؟ آیا این مشاهیر، مردم ØØ§Ø¶Ø± در انتخابات‌های Ù…Ø®ØªÙ„ÙØŒ راهپیمایی‌ها، مردم ØØ§Ø¶Ø± در تشییع ØØ§Ø¬â€ŒÙ‚اسم Ùˆ نیز مردمی را Ú©Ù‡ با اعتراضات مطلوب آنها همراه نمی‌شوند را مردم نمی‌دانند. جامعه آماری این پنج استاد در شناسایی مردم کدام است؟ چرا قواعد ØÚ©Ù…رانی Ú©Ù‡ این مردم آن را روا می‌دانند، قواعد غیرمتناسب با زمانه، غیرمتناسب با Ø³Ø·Ø Ø³ÙˆØ§Ø¯ Ùˆ دانش Ùˆ ÙØ±Ù‡Ù†Ú¯ مردم خوانده می‌شود؟ آیا در نگاه این پنج استاد، مردم اربعینی Ùˆ مردمی Ú©Ù‡ همراه با اعتراضات اخیر نیستند، کم‌سواد، غیراجتماعی‌ Ùˆ Ø¨ÛŒâ€ŒÙØ±Ù‡Ù†Ú¯ هستند؟ قواعد جمهوری اسلامی در ۴۰سال اخیر تغییر کرده است، قواعدی Ú©Ù‡ موجب شده دختران دانشجو ۴۰ برابر شوند Ùˆ عادلانه در بسیاری از مناصب دولتی ØØ¶ÙˆØ± داشته باشند. قواعدی Ú©Ù‡ زن را به‌عنوان رکن تصمیم در نظام جمهوری اسلامی قرار داده Ùˆ بدون ØØ¶ÙˆØ± این رکن، ØØªÛŒ یکی از Ø§ØªÙØ§Ù‚ات بزرگ در نظام جمهوری اسلامی، با موÙقیت رقم نخورده است. ØØ¶ÙˆØ± زنان موجب پیروزی در Ø¯ÙØ§Ø¹ مقدس شد، Ù¾ÛŒØ´Ø±ÙØª علمی را رقم زد Ùˆ اجتماعات ایران را جهانی ساخت. تداوم Ùˆ توسعه Ù†ÙØ³ این ØØ¶ÙˆØ±ØŒ نشان از Ù¾ÛŒØ´Ø±ÙØª قاعده‌مندی در نظام ØÚ©Ù…رانی جمهوری اسلامی است.
۳ – در این بیانیه آمده است: Â«Ù…ØªØ§Ø³ÙØ§Ù†Ù‡ØŒ مسیری Ú©Ù‡ Ø·ÛŒ یک دهه گذشته Ùˆ به‌طور کاملا ویژه در ÙØ§ØµÙ„Ù‡ سال‌های ۱۳۹۶ به بعد در هر سه زمینه یادشده یعنی Â«Ø±ÙØ§Ù‡Â»ØŒ «مشارکت سیاسی» Ùˆ Â«Ø´ÙØ§Ùیت مالی Ùˆ سیاسی» Ø·ÛŒ شده، خلا٠جهت مورد تقاضا بوده است… از نظر Ø±ÙØ§Ù‡ÛŒØŒ Ø³Ø·Ø Ø±ÙØ§Ù‡ خانوارهای ایرانی به‌طور متوسط، Ø·ÛŒ دهه ۱۳۹۰ØŒ ØØ¯ÙˆØ¯ ۳۷ درصد کاهش پیدا کرده است Ùˆ به‌طور خاص، ۱۰ درصد کم‌درآمد جمعیتی کشور، با ØØ¯ÙˆØ¯ ۳۰ درصد کاهش Ø³Ø·Ø Ø±ÙØ§Ù‡ مواجه بوده است. طبقه متوسط شهری به‌عنوان نمادی از تØÙˆÙ„‌خواهی اجتماعی، در سال ۱۳۹۰ØŒ بیش از ۶۰ درصد از جمعیت کشور را تشکیل می‌داده Ùˆ در مقابل، قشر کم‌درآمد، جمعیتی ØØ¯ÙˆØ¯ ۱۱ میلیون Ù†ÙØ± داشته است.»
در این زمینه مواردی قابل Ø·Ø±Ø Ø§Ø³Øª. Ø³Ø·Ø Ø±ÙØ§Ù‡ÛŒ جامعه در سال ۱۳۹۰ چگونه بوده است؟ مطابق با آمارهای بانک جهانی، تولید ملی سرانه در سال ۱۳۹۰ در طول تاریخ ØØ¯Ø§Ù‚Ù„ ۶۰ ساله اخیر به Ù†ØÙˆ بی‌سابقه‌ای بالا بوده است.
این آمار نشان می‌دهد Ú©Ù‡ در سال‌های ۱۳۸۹ Ùˆ ۱۳۹۰ تولید ناخالص ‌داخلی هم براساس دلار جاری Ùˆ هم براساس برابری قدرت خرید در بیشترین Ø³Ø·Ø Ø®ÙˆØ¯ بوده است.
در طول سال‌های پس از انقلاب اسلامی تا به امروز، شاخص توسعه انسانی Ú©Ù‡ نماگری جهانی برای Ø³Ø·Ø Ø±ÙØ§Ù‡ اقتصادی Ùˆ اجتماعی جامعه است نیز همواره در ØØ§Ù„ Ø§ÙØ²Ø§ÛŒØ´ بوده است.
شاخص توسعه انسانی ایران البته رشد این شاخص در طول سال‌های دهه ۱۳۹۰ Ú©Ù…ÛŒ کند شده اما متوق٠نشده است.
نگارندگان این نامه Ø§ØØªÙ…الا شاخص‌هایی چون توسعه انسانی را دارای گویایی لازم برای Ø³Ø·Ø Ø±ÙØ§Ù‡ اقتصادی نمی‌دانند، Ú©Ù‡ در این‌صورت خوب است اعلام کنند. اما اگر شاخصی چون GDP سرانه را گویا می‌دانند، باید به این سوالات پاسخ دهند:
تولید ناخالص ‌داخلی ایران از سال ۲۰۱۱ (۱۳۹۰) تا سال ۲۰۲۰ (۱۳۹۹) از ۱۹٫۴۱۵ دلار براساس برابری قدرت خرید به ۱۵٫۷۹۱ دلار کاهش ÛŒØ§ÙØª. مقدار جاری این شاخص در همین سال‌ها از ۸٫۳۸۹ دلار به ۲٫۷۵۶ دلار کاهش ÛŒØ§ÙØªÙ‡ است. در همه این سال‌ها (دو سال آخر دوران اØÙ…دی‌نژاد) Ùˆ سال‌های دولت Ø±ÙˆØØ§Ù†ÛŒØŒ جریان اقتصادی کشور را تÙکر شما هدایت ‌کرده است. چرا در این سال‌ها، اقتصاد کشور دچار چنین رکودی شد؟ ØØªÛŒ رشد شاخص توسعه انسانی نیز در همین سال‌ها کند شده است.
چرا در سال‌های دهه ۱۳۸۰ Ú©Ù‡ از نظر شاخص‌های اقتصادی، بهترین دوران اقتصاد کشور بوده است، Ù…ØØ±Ú©â€ŒÙ‡Ø§ÛŒ سیاسی جامعه لیبرال، بخشی از بدنه مردمی را ØªØØ±ÛŒÚ© کرد Ú©Ù‡ در خیابان‌ها ØØ§Ø¶Ø± شوند.
اساسا در سال‌های ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۲ØŒ کدام دسته از مردم در در خیابان ØØ¶ÙˆØ± اعتراضی داشتند Ùˆ برای کدام جریان هورا می‌کشیدند؟ مناطقی چون سعادت آباد Ùˆ Ù‡ÙØª تیر و… Ú©Ù‡ Ù…ØÙ„ تجمع آن دسته از مردم شده بود، در کدام قسمت شهر قرار داشت؟‌ چرا اعتراضات آن زمان در میدان شوش Ùˆ راه‌آهن Ùˆ خانی‌آباد Ùˆ سایر مناطق جنوبی تهران رخ نداد؟ آیا مناطق یادشده، مناطق Ù…ØÙ„ زندگی طبقه متوسط نیستند؟ چرا برش‌های شهری نیز در نگاه این بزرگواران برش‌هایی خاص است؟ چرا Ùقط طبقه متوسطی Ú©Ù‡ همراه با جریان‌های غرب‌گرا Ùˆ معاند وارد خیابان می‌شوند را طبقه متوسط می‌دانند Ùˆ میلیون‌ها انسان دیگر Ú©Ù‡ با آنها همراه نمی‌شوند را طبقه متوسط نمی‌دانند؟‌ آیا همین بخش از مردم Ú©Ù‡ با آنها همراه می‌شوند، همراه شدن‌شان به‌واسطه طبقه متوسط بودن‌شان است؟ اگر چنین است دلیل همراهی بخشی از بالاشهری‌ها Ùˆ ثروتمندان Ùˆ سلبریتی‌ها با آنها چیست؟ چرا بخشی از بالاشهری‌ها Ùˆ ثروتمندان Ùˆ سلبریتی‌ها با آنها همراه نمی‌شوند؟ چرا Ù…ÙØ§Ù‡ÛŒÙ… را تا این ØØ¯ ÙØ±Ùˆ می‌کاهند؟ چون تØÙ„یل‌شان خدشه‌دار می‌شود؟ آری، نگارنده با برش‌های مدرن بر پیکره اجتماعات همراه نیست. ایدئولوژی انقلاب اسلامی بر پیکره ایران ÙˆØ§ØØ¯ Ùˆ بلکه منطقه ÙˆØ§ØØ¯ Ùˆ در سایه ÙˆØØ¯Øª اسلامی میان جامعه اسلامی بنا شده است. این برش‌ها درون جامعه ایران را در واقعیت برش نمی‌زند. بلکه ابزاری توجیهی است برای نشان‌دادن ØµØØª تØÙ„یل‌های مدرنیست‌های اقتصادی Ùˆ اجتماعی.
چرا به Ù…ØØ¶ ØØ¶ÙˆØ± جریان Ùکری منتسب به این پنج اقتصاددان مشهور در راس قوه اجرایی کشور، کشور با سقوط در تولید ناخالص ‌داخلی مواجه شد؟ چرا جهش‌های ارزی (Ú©Ù‡ درواقع باید آنها را کاستن تعمدی ارزش ریال دانست) در این سال‌ها مکرر رخ داده است؟ Ùˆ نقش این جهش‌های ارزی در ایجاد ÙØ´Ø§Ø± بر مردم Ú†Ù‡ بوده است؟
اساتید مشهور مذکور، مشاوران ارشد دولت‌هایی بوده‌اند Ú©Ù‡ ایده اصلی آنها بر رهاسازی اقتصاد، عدم قاعده‌گذاری درونی Ùˆ ابتنا بر نظم جهانی استوار شده است. ØØ§Ù„ Ú†Ù‡ شده Ú©Ù‡ بر قاعده‌گذاری نو‌به‌نو در اجتماع تاکید می‌کنند؟ چرا این ایده‌های به‌ظاهر استوار، چنین بلیه‌هایی را بر اقتصاد کشور تØÙ…یل کرده است Ùˆ از آن مهم‌تر، چگونه است Ú©Ù‡ این اساتید در طول ØÛŒØ§Øª علمی‌ Ùˆ سیاسی خود، همیشه بر مسند پرسنده قرار دارند؟ Ú†Ù‡ زمانی این امکان پدید می‌آید Ú©Ù‡ این اساتید از کارنامه خود سخن بگویند Ùˆ در مسند پاسخگو بایستند؟
۴- جریان رسانه‌ای متبوع این اساتید مشهور، در یک‌ سال اخیر ÙØ´Ø§Ø± رسانه‌ای ÙØ±Ø§ÙˆØ§Ù†ÛŒ را بر دولت سیزدهم وارد کردند Ú©Ù‡ همان مسیر سابق در سیاستگذاری اقتصادی را دنبال کند. بخشی از تصمیم‌گیران اقتصادی دولت نیز از سر اجبار یا از روی اشتباه تØÙ„یلی، در مواردی تسلیم این ÙØ´Ø§Ø±Ù‡Ø§ شدند. ØØ°Ù ارز ترجیØÛŒ (Ú©Ù‡ البته سیاستی در ادامه کاستن تعمدی ارزش ریال بود) در این دولت رخ داد Ùˆ تورم را در کشور به‌شدت بالا برد از این جمله است. تورمی Ú©Ù‡ اگر دولت انقلابی بخشی از آن را با اعطای یارانه جبران نکرده بود، Ø§ØØªÙ…الا جریان غرب‌گرا Ùˆ معاند، ماهی اعتراضات را همان زمان در کشور از آب Ù…ÛŒâ€ŒÚ¯Ø±ÙØªÙ†Ø¯. اما ÙØ´Ø§Ø± اقتصاددانان اسلامی Ùˆ انقلابی Ùˆ همراهی رئیس‌جمهور Ù…ØØªØ±Ù… با این اقتصاددانان جهت پرداخت یارانه جبرانی Ùˆ Ø§ÙØ²Ø§ÛŒØ´ Ø³Ø·Ø Ø¯Ø³ØªÙ…Ø²Ø¯Ù‡Ø§ØŒ مانع از آن شد Ú©Ù‡ تیغ تیز سیاست نئولیبرالی گران‌سازی ارز، شاهرگ مردم را نشانه بگیرد Ùˆ زهر این سیاست تا ØØ¯ زیادی Ú¯Ø±ÙØªÙ‡ شد. زهری Ú©Ù‡ در آبان ۱۳۹۸ بر جان مردم نشست Ùˆ شد آنچه شد. آبان مشهوری Ú©Ù‡ شاگردان همین مشاهیر بر کشور تØÙ…یل کردند بی‌هیچ سیاست جبرانی. آبانی Ú©Ù‡ نتیجه‌اش شد آن Ø§ØªÙØ§Ù‚ات ناگوار Ùˆ چندسال تورم بالای ۴۰ درصد Ú©Ù‡ کمر مردم را شکست. آبانی Ú©Ù‡ نتیجه‌اش شد کاهش سرمایه اجتماعی نظام Ú©Ù‡ خود را در کاهش مشارکت مردم در انتخابات‌ها نمایان ساخت. کاهش مشارکتی Ú©Ù‡ امروز شده ابزار این اساتید برای پیشنهاد تغییر قواعد ØÚ©Ù…رانی. آبانی Ú©Ù‡ در آن زمانه، رئیس دولت، توصیه اقتصاددانان اسلامی Ùˆ انقلابی را به سخره Ù…ÛŒâ€ŒÚ¯Ø±ÙØª Ùˆ تیزی سیاستش را بعد از خواب شیرین ØµØ¨Ø Ø¬Ù…Ø¹Ù‡ ادراک می‌کرد.
۵- اعتراضات امسال Ú†Ù‡ زمانی شروع شد؟ زمانی‌که دولت پس از یک سال تلاش، تا ØØ¯ زیادی موÙÙ‚ به مهار تورم شده است؛ شاخص‌ها نشان‌دهنده طلیعه رشد اقتصادی در کشور هستند؛ صادرات Ù†ÙØªÛŒ Ùˆ ØºÛŒØ±Ù†ÙØªÛŒ جهش ÛŒØ§ÙØªÙ‡ است Ùˆ پس از ۱۰ سال، صدای چرخ‌های کارخانه‌ها به گوش می‌رسد. اعتراضات زمانی شروع شد Ú©Ù‡ ایران عضو پیمان شانگهای شده، سوت قطارهای ترانزیتی به گوش می‌رسد، ایران Ú¯ÙØªâ€ŒÙˆÚ¯ÙˆÛŒ اقتصادی منطقه‌ای جدی را آغاز کرده است Ùˆ مردم انقلابی Ùˆ متدین ایران، در اربعینی باورنکردنی اجتماع مومنانه خود را به رخ جهانیان کشیده‌اند. اعتراضات در زمانه‌ای آغاز شد Ú©Ù‡ اروپا نگران Ù†ÙØª Ùˆ گاز زمستان خود است. Ù†ÙØª Ùˆ گازی Ú©Ù‡ برای Ø¯Ø³Øªâ€ŒÛŒØ§ÙØªÙ† به آن، هیچ امیدی به جز ایران Ùˆ روسیه ندارد. در ØØ¶ÙˆØ± ایران قوی هیچ‌گاه روسیه تسلیم اروپا نمی‌شود Ùˆ اگر ایران تضعی٠شود Ùˆ به آنچه اروپا می‌خواهد تن دهد، روسیه نیز ابزارهای ÙØ´Ø§Ø± خود بر غرب را از دست می‌دهد (ØªÙˆØ¶ÛŒØ Ù…ÙØµÙ„ÛŒ دارد این بند Ú©Ù‡ در این مجال نمی‌گنجد). اعتراضات در زمانه‌ای شروع شد Ú©Ù‡ Ù†ÙØª در قیمت بیش از ۱۰۰ دلار قرار Ú¯Ø±ÙØªÙ‡ بود؛ Ùˆ می‌دانیم Ú©Ù‡ قیمت‌های بالای انرژی، زمانی رخ می‌دهد Ú©Ù‡ اروپا Ùˆ آمریکا، تهدیدی را از سوی دارندگان انرژی Ø§ØØ³Ø§Ø³ کنند. تهدیدی Ú©Ù‡ امنیت انرژی آنها را برهم می‌زند. همان تهدیدی Ú©Ù‡ در سال‌های ۱۳۵۲ (جنگ کشورهای عربی Ùˆ رژیم‌صهیونیستی) Ùˆ ۱۳۵۷ (انقلاب اسلامی ایران) طعم آن را در تورم اروپا Ùˆ آمریکا Ø§ØØ³Ø§Ø³ کردند. مساله این است Ú©Ù‡ ایران زمانی با این اغتشاشات مواجه شد Ú©Ù‡ در آستانه قرار Ú¯Ø±ÙØªÙ† در اوج اقتدار اقتصادی بود؛ Ùˆ ان‌شاءالله هست. در همین دو Ù‡ÙØªÙ‡ Ùˆ در نتیجه تضعی٠ایران در ÙØ¶Ø§ÛŒ رسانه‌های جهانی Ùˆ سوارشدن بر موج آن، Ù†ÙØª دوباره وارد کانال ۸۰ دلار شد Ùˆ به‌زودی دوباره به کانال ۱۰۰ دلار برمی‌گردد. این اعتراضات در بسیاری موارد، در زمانه اقتدار ایران رقم می‌خورد. ای‌کاش بخشی از شاگردان کمی‌کار این اساتید، دانش اقتصاد‌سنجی را در بررسی این همگامی‌ها به‌کار برند.
۶- آیا جرقه این اعتراضات، اقتصادی بود؟ ÙˆØ§Ø¶Ø Ø§Ø³Øª Ú©Ù‡ نه. این جرقه البته از جایی کاملا دور از اقتصاد زده شد. جرقه‌های اقتصادی Ú©Ù‡ جریان لیبرال در یک سال اخیر وارد کردند، در سایه آگاهی رئیس دولت Ùˆ جریان انقلابی نتوانست آتشی را Ø¨Ø±Ø§ÙØ±ÙˆØ²Ø¯. لذا جرقه‌ را از همان‌جایی زدند Ú©Ù‡ در سال ۱۳۸۸ زده بودند. در جایی دور از زندگی Ùˆ دغدغه پابرهنگان Ú©Ù‡ ØµØ§ØØ¨Ø§Ù† اصلی انقلابند. ØµØ§ØØ¨Ø§Ù†ÛŒ Ú©Ù‡ ØªØØªâ€ŒØªØ§Ø«ÛŒØ± سیاستگذاری همین مشاهیر، هنوز Ù…ØªØ§Ø³ÙØ§Ù†Ù‡ ØµØ§ØØ¨ اقتصاد انقلاب نشده‌اند. اعتراض را از لانه گروهک‌های ضدانقلاب Ùˆ تجزیه‌طلب آغاز کردند Ùˆ Ø¨Ù„Ø§ÙØ§ØµÙ„Ù‡ هم از همان‌جا ØÙ…ایت شدند. اعتراضات را آن‌طوری آغاز کردند Ú©Ù‡ معاندان خارج‌نشین دوست داشتند. از جایی متضاد با ÙØ±Ù‡Ù†Ú¯ عمیق اسلامی. همان ÙØ±Ù‡Ù†Ú¯ÛŒ Ú©Ù‡ مردم ایران برای آن قیام کردند Ùˆ شهید دادند Ùˆ برای ØÙظ همان ÙØ±Ù‡Ù†Ú¯ است Ú©Ù‡ پای انقلاب ایستاده‌اند. از همین‌رو است Ú©Ù‡ این اعتراضات، توسط عموم مردم همراهی نمی‌شوند. این اعتراضات، ایران را Ùˆ پابرهنگان را Ú©Ù‡ زخم‌خوردگان اصلی سیاست‌های اقتصادی لیبرال هستند، برنمی‌انگیزد. این اعتراضات، ریشه‌شان در نقاط ضع٠اقتصاد ایران نیست. این اعتراضات اگر هم ریشه اقتصادی داشته باشند، ریشه‌شان در اقتدار اقتصادی ایران Ùˆ برای ازبین‌بردن این اقتدار است.
اعتراضات زمانی ریشه اقتصادی دارد Ú©Ù‡ Ù…Ø³ØªØ¶Ø¹ÙØ§Ù† جامعه، لیدرهای آن باشند Ùˆ این Ù…Ø³ØªØ¶Ø¹ÙØ§Ù†ØŒ نیک می‌دانند Ú©Ù‡ کدام جریان است Ú©Ù‡ نانش در بریدن نان آن‌هاست.
Ø¯Ø±Ø¹ÛŒÙ†â€ŒØØ§Ù„ØŒ این بیانیه، زمانی صادر شده Ú©Ù‡ هنوز این اعتراضات، اقتصادی نشده. شاید چنین بیانیه‌هایی، کدهایی باشد برای اقتصادی کردن اعتراضات Ùˆ وارد کردن بخشی از مردم به ماجرای اعتراض با کد اقتصاد. کما اینکه در سال گذشته، کد ابرتورم Ù…ØÙ…Ù„ÛŒ شد برای تلاش بر القای تورم‌های بالا بر کشور از ناØÛŒÙ‡ سیاست‌های اقتصادی Ú©Ù‡ لیبرال‌های وطنی پیشنهاد می‌کردند.
انتهای پیام/