صندوق سرمایهگذاری پروژه برق خورشیدی نور با هدف تأمین مالی توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر، استفاده از ظرفیت سرمایههای خرد و کمک به رفع ناترازی برق، در نشست کمیسیون انرژی اتاق ایران معرفی شد.
آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق ایران با اشاره به اینکه صندوق پروژه میتواند حلقه تکمیلی فرآیند توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر باشد، گفت: این ابزار امکان میدهد سرمایههای خرد جامعه در پروژههای نیروگاهی مشارکت کنند و به سمت توسعه ظرفیت تولید برق هدایت شوند.
او افزود: بخشی از مشکلات فعالان اقتصادی در تأمین برق و مشارکت در احداث نیروگاههای تجدیدپذیر با استفاده از این سازوکار قابل حل است و میتوان از ظرفیت آن برای اجرای تکالیف قانونی صنایع در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر استفاده کرد.
نجفی با اشاره به کسری قابل توجه برق در کشور تأکید کرد: امروز بیش از ۱۵ هزار مگاوات کسری برق داریم و جبران این کمبود نیازمند سرمایه، منابع مالی و امکانات است.
یکی از راههای مؤثر، هدایت سرمایههای خرد به سمت سهامداری در نیروگاههاست؛ بهگونهای که حتی سرمایههای کوچک نیز در کنار یکدیگر بتوانند منابع قابل توجهی برای توسعه صنعت برق ایجاد کنند.
وی همچنین بر ضرورت شکلگیری فرهنگ سهامداری در پروژههای نیروگاهی تأکید کرد و گفت: مشارکت مردم و فعالان اقتصادی در نیروگاههای کوچک میتواند در توسعه ظرفیت تولید برق کشور اثرگذار باشد.
محمد نظیفی مدیرعامل بورس انرژی در این نشست با اشاره به نقش بورس انرژی در تأمین مالی و معاملات حوزه انرژی گفت: صندوق پروژه، گواهی سپرده و سایر ابزارهای مالی، محدود به صنعت برق نیستند و میتوان از این ظرفیتها در حوزههای مختلف انرژی از جمله آب و هیدروکربنها نیز استفاده کرد.
او افزود: بورس انرژی یک بازار یکپارچه در حوزههای مختلف انرژی ایجاد کرده و ظرفیت قانونی مناسبی برای استفاده از ابزارهای مالی آن وجود دارد.
استفاده از این ابزارها میتواند به تأمین مالی پروژهها و افزایش مشارکت بخش خصوصی کمک کند.
مدیرعامل بورس انرژی همچنین توسعه ظرفیت شبکه انتقال و توزیع را همزمان با افزایش ظرفیت تولید برق ضروری دانست و گفت: اگر سرمایهگذاری در بخش تولید افزایش پیدا کند اما ظرفیت انتقال و توزیع متناسب با آن توسعه نیابد، امکان بهرهبرداری کامل از این سرمایهگذاریها فراهم نخواهد شد.
نظیفی با اشاره به ظرفیت بازار کشورهای همسایه برای خرید برق اظهار کرد: کمبود برق در کشورهای منطقه میتواند برای ایران به یک فرصت تبدیل شود و توسعه زیرساختهای تولید و انتقال برق، امکان حضور در بازارهای منطقهای و ایجاد درآمدهای ارزی را فراهم میکند.
جعفر نیکزاد عضو هیات نمایندگان اتاق ایران با اشاره به روند توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر در صنایع بزرگ گفت: شرکتهای بزرگ صنعتی، معدنی و پتروشیمی در سالهای گذشته تعهداتی برای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر داشتند، اما اجرای این تعهدات با فاصله قابل توجهی از اهداف تعیینشده همراه بود.
او افزود: اکنون ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیری که به شبکه متصل شدهاند به حدود ۵۸۰۰ مگاوات رسیده و مجموعهای از شرکتهای بزرگ صنعتی نیز پروژههای جدیدی را در دست احداث و برنامهریزی دارند.
نیکزاد راهاندازی صندوق پروژه را اقدامی مهم برای ورود بخش خصوصی به سرمایهگذاری در نیروگاههای خورشیدی دانست و ابراز امیدواری کرد این صندوق، زمینه شکلگیری صندوقهای مشابه و گسترش فرهنگ سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر را فراهم کند.
حمیدرضا عظیمی، قائممقام و معاون سیاستگذاری ساتبا با ارائه گزارشی از وضعیت نیروگاههای تجدیدپذیر کشور گفت: در حال حاضر بیش از ۵۸۰۰ مگاوات ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر در کشور ایجاد شده است.
او ادامه داد: طی دو سال گذشته ظرفیت نیروگاههای خورشیدی از حدود ۷۰۰ مگاوات به بیش از ۵۳۰۰ مگاوات رسیده که نشاندهنده افزایش بیش از هفت برابری ظرفیت خورشیدی کشور است.
عظیمی از برنامه عرضه بخشی از ظرفیت نیروگاههای خورشیدی در قالب صندوق پروژه خبر داد و گفت: ۵۰۰ مگاوات از ظرفیت نیروگاههای خورشیدی در قالب این صندوق عرضه خواهد شد.
از این میزان، بیش از ۲۳۰ مگاوات به بهرهبرداری رسیده و ۲۷۰ مگاوات باقیمانده نیز قرار است تا پیک مصرف تابستان سال آینده وارد مدار شود.
به گفته وی، حدود ۱۷۰ مگاوات از ظرفیت باقیمانده تا پایان سال جاری و ۱۰۰ مگاوات دیگر تا تابستان سال آینده به بهرهبرداری خواهد رسید.
علی سجادی، نماینده صندوق سرمایهگذاری پروژه برق خورشیدی نور گفت: هدف اصلی صندوق را فراهم کردن امکان مشارکت گسترده سرمایهگذاران عمومی، نهادهای مالی و شرکتهای صنعتی عنوان کرد و گفت: با ایجاد صندوق پروژه، صنایع میتوانند بدون ورود مستقیم به فرآیند احداث نیروگاه، در یک پروژه مشخص سرمایهگذاری کنند و از مزایا و مشوقهای قانونی مربوط به توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر بهرهمند شوند.
او افزود: پروژه شامل مجموعهای از نیروگاههای خورشیدی در مقیاسهای مختلف و در نقاط گوناگون کشور است و مجموع ظرفیت آن حدود ۵۰۰.
۸ مگاوات خواهد بود.
هزینه انجامشده پروژه حدود ۱۵.
۵ همت و منابع موردنیاز برای تکمیل آن حدود ۱۰.
۵ همت برآورد شده و پیشرفت پروژه نیز حدود ۶۱ درصد است.
سجادی با اشاره به زمان بهرهبرداری پروژه گفت: بخش قابل توجهی از ظرفیت هماکنون وارد مدار شده و با توجه به پیشرفت پروژه، تکمیل آن میتواند در بازهای حدود یک سال انجام شود.
او یکی از مزیتهای مهم صندوق را نقدشوندگی سرمایهگذاری عنوان کرد و گفت: از آنجا که صندوق از ابتدا در ساختار بازار سرمایه قرار دارد، سرمایهگذاران میتوانند در صورت نیاز، واحدهای سرمایهگذاری خود را در بازار معامله کنند.
سجادی همچنین درباره نظارت بر عملکرد صندوق گفت: نظارت مالی و عملیاتی بر پروژه از طریق ارکان تعیینشده و تحت نظارت سازمان بورس انجام میشود و اطلاعات مربوط به پروژه نیز از طریق سازوکارهای بازار سرمایه به صورت شفاف در اختیار سرمایهگذاران قرار خواهد گرفت.
در بخش پرسش و پاسخ، یکی از محورهای اصلی بحث، نحوه مالکیت نیروگاههای موجود در صندوق و سرنوشت سرمایهگذاریها پس از تکمیل پروژه بود.
سجادی در پاسخ توضیح داد که سرمایهگذاران در مجموعه پروژه ۵۰۰ مگاواتی سهیم هستند و مالکیت به یک نیروگاه مشخص تفکیک نمیشود.
به گفته او، صندوق پروژه مالک شرکت پروژه است و نیروگاههای مختلف در نقاط گوناگون کشور، در قالب یک مجموعه واحد تحت مدیریت این ساختار قرار دارند.
وی افزود: در صورت پایان دوره صندوق و انتقال ساختار به شرکت سهامی عام، صاحبان واحدهای صندوق به همان نسبت، مالک سهام شرکت پروژه خواهند بود و خروج صندوق از این ساختار به معنای از بین رفتن مالکیت سرمایهگذاران نیست.
در ادامه، درباره میزان سرمایه مورد نیاز نیز توضیح داده شد که برای تکمیل پروژه حدود ۱۰.
۵ همت منابع مالی نیاز است و پذیرهنویسی صندوق تا سقف ۵ هزار میلیارد تومان پیشبینی شده است.
همچنین هدفگذاری شده در مراحل بعدی، ظرفیت این صندوق از ۵۰۰ مگاوات به حدود ۲۰۰۰ مگاوات افزایش یابد.
در بخش دیگری از پرسشها، نحوه فروش برق تولیدی نیز مورد توجه قرار گرفت.
توضیح داده شد که برق تولیدی نیروگاهها به تدریج وارد مدار شده و در چارچوب سازوکارهای بورس انرژی عرضه خواهد شد و درآمد حاصل از آن متناسب با سهم سرمایهگذاران در اختیار ساختار صندوق و شرکت پروژه قرار میگیرد.