آذری جهرمی Ùˆ برخی هم‌قطاران سیاسی وی، ÙØ±Ø§Ù…وش کرده‌اند، جوسازی علیه Ø§ØµÙ„Ø§Ø Ø§Ø±Ø²ÛŒ دولت، تØÙˆÛŒÙ„ بانک مرکزی با شاهکار Û² نرخ Û´Û²Û°Û° Ùˆ Û²ÛµÛ°Û°Û° تومانی برای دلار را از یادها نخواهد برد.
به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری تسنیم، وزیر سابق ارتباطات در ØµÙØÙ‡ مجازی خود Ø¨ØØ« ØØ°Ù ارز نیمایی را Ù…Ø·Ø±Ø Ú©Ø±Ø¯Ù‡ است. براساس ادعای این مسئول اسبق، با همان منطق اقتصادی Ú©Ù‡ دلار ۴۲۰۰ مورد نقد بوده، اختصاص دلار ۲۵ هزار تومانی نیز به واردکنندگان با وجود ۳۱ هزار تومانی شدن دلار مردود است.
ورود آذرجهرمی «وزیر سابق ارتباطات» Ùˆ Â«ÙØ¹Ø§Ù„ شبکه‌های اجتماعی» به تØÙˆÙ„ات ØÙˆØ²Ù‡ ارزی کشور، ØØ§ÙˆÛŒ نکاتی بوده Ú©Ù‡ پرداخت به آن یک ضرورت Ù…ØØ³ÙˆØ¨ می‌شود.
نکته اول این ‌که، در نظریه‌های اقتصادی به پیش‌نیازها Ùˆ اقتضائات تک نرخی کردن ارز اشاره شده Ùˆ بسیاری از کشورهای جهان از نظام تک نرخی ارز بهره می‌برند. با این وجود برای رسیدن به نظام تک نرخی ارز، پیش شرط‌هایی نیاز است Ú©Ù‡ در ØØ§Ù„ ØØ§Ø¶Ø± آن شروط در اقتصاد کشور برقرار نیست.
از سوی دیگر بررسی مقالات تخصصی مرتبط با نظام تک نرخی ارز ØØ§Ú©ÛŒ است، ابتدا باید اقتصاد کشور آزاد، پیش‌نیازهای کارکرد سازوکار بازار Ù…ØÙ‚Ù‚ Ùˆ از دولتی بودن خارج شود Ùˆ سپس نظام ارز تک نرخی اجرایی شود. علاوه بر این در کشور، سیاست‌های پولی ابلاغی از سوی بانک مرکزی، توسط بانک‌ها اجرایی نمی‌شود.
در همین راستا، برخی کارشناسان ارزی، یکی از عوامل موÙقیت نظام تک نرخی ارز را استقلال بانک مرکزی عنوان کرده‌اند Ùˆ با شرایط کنونی، نظام تک نرخی ارز، در ایران قابلیت اجرایی نداشته Ùˆ با شکست روبرو خواهد شد.
مسئله دیگری Ú©Ù‡ باید به آن توجه کرد، ØªÙØ§ÙˆØª ÙØ§ØØ´ قیمت ارز در سامانه نیما با ارز بازار آزاد است Ùˆ نرخ ارز ØÙˆØ§Ù„ه‌ای، همواره با نرخ اسکناس اختلا٠دارد. بر همین اساس، بروز اختلا٠میان نرخ‌های مورد اشاره وزیر سابق ارتباطات تا ØØ¯ÙˆØ¯ÛŒ اجتناب‌ناپذیر است. اختلاÙÛŒ Ú©Ù‡ گاه به واسطه دسترسی تجار Ùˆ صادرکنندگان به منابع ارزی Ùˆ گاه به واسطه رغبت ØØ¯Ø§Ù‚Ù„ÛŒ واردکنندگان به تأمین ارز، تشدید یا تقلیل پیدا می‌کند.
از طر٠دیگر ارز تامین شده در بازار آزاد، در چرخه اقتصاد مولد کشور Ù†Ù‚Ø´â€ŒØ¢ÙØ±ÛŒÙ† نبوده Ùˆ بخشی از آن به عنوان کالای سرمایه‌ای نگهداری می‌شود Ùˆ بخش دیگری جهت تأمین مالی کالاهای قاچاق Ùˆ دلالی توزیع Ùˆ مبادله می‌شود Ú©Ù‡ لازم است براساس قانون مبارزه با قاچاق کالا Ùˆ ارز، هر گونه خرید Ùˆ ÙØ±ÙˆØ´ ارز در رویه‌های غیر از صراÙی‌های بانکی Ùˆ رسمی قاچاق بوده Ùˆ باید به این مورد رسیدگی شود. با این وجود در اکثر نقاط کشور شاهد خرید Ùˆ ÙØ±ÙˆØ´ ارز در خیابان‌ها Ùˆ به صورت غیررسمی هستیم.
از سوی دیگر Ø§ÙØ±Ø§Ø¯ÛŒ در پشت پرده بازار آزاد ØØ¶ÙˆØ± دارند Ú©Ù‡ ØµØ±ÙØ§ به دنبال تامین Ù…Ù†Ø§ÙØ¹ خود بوده Ùˆ به دنبال ØØ¯Ø§Ú©Ø«Ø± کردن سود ریالی خود Ùˆ Ø§ÙØ²Ø§ÛŒØ´ ØØ¯Ø§Ú©Ø«Ø±ÛŒ قیمت ارز هستند. Ø§ÙØ±Ø§Ø¯ÛŒ Ú©Ù‡ در دولت سابق با رانت ارز ترجیØÛŒ را Ø¯Ø±ÛŒØ§ÙØª Ùˆ ارز یا کالای معادل آن را در بازار آزاد با چندین برابر نرخ دولتی، توزیع می‌کردند Ùˆ نمونه آن دستگیری Ùˆ Ù…ØÚ©ÙˆÙ…یت اقوام دولتمردان سابق است.
قیاس Ù…Ø¹â€ŒØ§Ù„ÙØ§Ø±Ù‚ ارز ترجیØÛŒ Ùˆ ارز نیمایی
علاوه بر موارد مذکور، تقاوت نرخ ارز نیمایی Ùˆ نرخ ارز بازار آزاد با ØªÙØ§ÙˆØª نرخ ارز ۴۲۰۰ تومانی Ùˆ بازار آزاد یکسان Ùˆ همجنس نیست.
ÙØ§Ø±Øº از این‌که،بخش قابل توجهی از شکا٠میان نرخ ارز ترجیØÛŒ Ùˆ بازار آزاد Ù…ØØµÙˆÙ„ عملکرد هم‌قطاران وزیر سابق ارتباطات بوده، ارز نیمایی در ØØ§Ù„ ØØ§Ø¶Ø± با نرخ ۲۴ هزار Ùˆ ۳۵۰ تومان در سازوکار عرضه Ùˆ تقاضای بازار ÙØ±Ø§Ú¯ÛŒØ± نیمایی مورد معامله قرار می‌گیرد Ùˆ ØªÙØ§ÙˆØª آن با نرخ دلار بازار آزاد (آن هم در مقطع هیجانی اخیر بازار آزاد) ØØ¯ÙˆØ¯ ۲۵ درصد است. این Ø¯Ø±ØØ§Ù„ÛŒ است Ú©Ù‡ ØªÙØ§ÙˆØª ارز ترجیØÛŒ با نرخ بازار آزاد ۶۳۸ درصد بوده است!
مسئله بعدی به ØªÙØ§ÙˆØª ارز ترجیØÛŒ Ùˆ ارز نیمایی به عنوان یک سیاست ØÙ…ایتی دولت برمی‌گردد. Ú¯ÙØªÙ†ÛŒ است، دولت سابق با هد٠کنترل نرخ کالا‌های اساسی، سیاست تأمین دلار ۴۲۰۰ تومانی را در پیش Ú¯Ø±ÙØª. با این وجود در خصوص کالاهای اساسی از سال ۱۳۹۷ Ùˆ با معرÙÛŒ ارز ترجیØÛŒØŒ شاهد سود کلان واردکنندگان، تراÙیک پرونده‌های ÙØ³Ø§Ø¯ ارزی در قوه قضائیه Ùˆ Ø§ÙØ²Ø§ÛŒØ´ مستمر قیمت‌ها بودیم.
نمونه این ماجرا Ùˆ اتلا٠ماده اولیه یا Ù…ØØµÙˆÙ„ وارداتی با دلار ۴۲۰۰ تومانی، ÙˆØ§ØØ¯Ù‡Ø§ÛŒ تولید ماکارونی بوده Ú©Ù‡ در سایه Ø¯Ø±ÛŒØ§ÙØª آرد با نرخ ارز ترجیØÛŒØŒ سودهای کلانی کسب کرده‌اند. همچنین Ø§ÙØ²Ø§ÛŒØ´ قیمت مرغ Ùˆ ÙØ±Ø¢ÙˆØ±Ø¯Ù‡â€ŒÙ‡Ø§ÛŒ متعدد تولید شده با روغن یارانه‌ای، با وجود تأمین دلار ۴۲۰۰ تومانی، ØÚ©Ø§ÛŒØª از عدم کارایی ارز ترجیØÛŒ داشته است.
از طر٠دیگر برای کالاهایی Ú©Ù‡ با نرخ ارز نیمایی به کشور وارد می‌شوند، Ø§ØØªÚ©Ø§Ø± Ùˆ صÙو٠عجیب تقاضا رخ نداده Ùˆ تأمین مکرر ارز در این بازار، ثبات نسبی قیمت‌های این Ù…ØØµÙˆÙ„ات را در بازار در Ù¾ÛŒ داشته است.
علاوه بر این، آذری‌جهرمی به عنوان ÙØ±Ø¯ÛŒ Ú©Ù‡ با ساده‌ترین Ø§Ù„ÙØ¨Ø§ÛŒ اقتصاد آشنایی ندارد، هر روزه شبهاتی را Ù…Ø·Ø±Ø Ù…ÛŒâ€ŒÚ©Ù†Ø¯ Ùˆ در ادامه بدون داشتن تخصص، موجی علیه امنیت روانی مردم ایجاد می‌سازد. Ø±ÙØªØ§Ø±ÛŒ Ú©Ù‡ برخی دولتمردان سابق به جای پاسخگویی بابت عملکرد ۸ ساله Ø¶Ø¹ÛŒÙØ´Ø§Ù† در پیش Ú¯Ø±ÙØªÙ‡â€ŒØ§Ù†Ø¯.
شاید وزیر سابق ارتباطات نمی‌داند، مقایسه ارز نیمایی با دلار ۴۲۰۰ تومانی Ú©Ù‡ رئیس وقت بانک مرکزی یارای معرÙی‌اش را هم نداشت، برای مردم ایجاد نگرانی Ùˆ برای بازارها تشویش Ùˆ اضطراب از ÙØ±Ø¯Ø§ Ùˆ ÙØ±Ø¯Ø§Ù‡Ø§ به دنبال دارد. وزیر جوانی Ú©Ù‡ شیوه دیده شدن در ÙØ¶Ø§ÛŒ مجازی را به خوبی آموخته Ùˆ مشخص نیست با کدام اعتبار اقتصادی از دولت متبوعش، پدیده نامبارک دلار ۴۲۰۰ تومانی را در اذهان تداعی می‌کند!
آنچه مشخص است، آذری جهرمی Ùˆ برخی از دوستان Ùˆ هم‌قطاران سیاسی وی، روی خوشی به ØØ°Ù ارز ترجیØÛŒ Ùˆ بر سر Ø³ÙØ±Ù‡ مردم نشاندن این سیاست ØÙ…ایتی نشان ندادند. گویا ÙØ±Ø§Ù…وش کرده‌اند، جوسازی علیه Ø§ØµÙ„Ø§Ø Ø§Ø±Ø²ÛŒ دولت، تØÙˆÛŒÙ„ بانک مرکزی با شاهکار ۲ نرخ ۴۲۰۰ Ùˆ ۲۵۰۰۰ تومانی برای دلار را از یادها نخواهد برد. اصلاØÛŒ Ú©Ù‡ همچون بسیاری از یادگارهای نامبارک اقتصادی برای دولت سیزدهم، نشان از اصرار بر تصمیمات غلط اقتصادی Ùˆ بی‌تدبیری دولت قبل برای Ø±ÙØ¹ Ùˆ رجوع این آوارها است.
انتهای پیام/